Maurici

la Marià

Maurici èra un galejaire.
Un d’aquels farsejaires joioses que concebon la vida sonque en disent de bestiesas. Lo vodavi una admiracion remirativa, èri ufanosa de lo veire aparèisser dins la cort de l’escòla ont bolegavan d’autras dròllas coma ièu. N’avián que sautavan una còrda, d’autras jogavan a l’osset, d’autras corissián. Tre que lo vesiái, cridavi. Un bram. Voliái que caduna saupèsse que coneissiái aquel òme que trobavi meravilhós e que subte sorgissiá dins la calor mòrna de la cort de recreacion. L’auriái potonejat levat la negror de son atrencament e de sa cara ne me’n avián dissuadida : Maurici èra carbonièr ! Per aquò, podiá e deviá dintrar dins aquel mond copat del bruch e de la furor, un mond calafatate protegit ont èrem parquejadas per estudiar. Avertidas per mon crit, las nòstras regentas, atrencadas del negre del dòl e de la severitat quilhavan un momenton lo nas, treboladas dins lor sempiternala passejada. Percorrián lo passatge bordejant las classas, prevenián duscas a la sala de las pichonas, adornada de colors claras e tornavan montar duscas an aquela de fin d’estudis, pus austèra. Lo trajècte acabat, fasián repè, regressant inconscientament pendent lor incessant vai e veni, lo saber que legavan dempuèi tant d’annadas a totas aquelas dròllas. Badavi lor compòrtament. Mai estimavi mai getar d’ulhadas curiosas dins la cort bessona, similara de disposicion, de crits e de rires d’enfants, de vai e veni identics de regents e ont jogavan, se butassavan, risián, cridavan sonque de drollets.

Aquel mond simetric, desseparat de sa mitat me tafurava tant ! Me semblava pus joiós e los regents mens sevèrs que nòstras regentas dont las rufas avián fixadas lors colèras contra sos escolanas.

Atal que l’arribada de Maurici porgissiá dins mon esperit una gaug intensa. Era un pauc coma se lo rire e la fantasiá gausavan rompre lo languiment que tainava nòstres estudis. Me suspreniái a sautar de gaug, a me sarrar d’el. Estonadas, mas camaradas me questionavan :

- Lo coneisses ?

Plan segur que lo coneissiái. Era mon vesin lo pus pròche ! Son ostal tocava lo nòstre. Me saludava d’una guinhada trufaira mas discreta. Es sonque pus tard que comprenguèri qu’èra maltrachat, agachat per aquelas femnas mai instruitas qu’el. Sos rapòrts amb lo saber devián èsser conflictuals.

En mai, sus pròpris enfants manifestavan pas mon espontaneïtat e s’alunhavan aparentament afasentats per un jòc intens. Era tròp cobert d’aquel carbon que liurava e que li pegava a la pèl, espelofisent sos cabels de diable grotesc que totjorn s’espofinava.

Maurici pertanhiá a la banda gaujósa de mon paire. Tre cinq oras del ser, los òmes envasissián los dos cafès del vilatge e comentavan los eveniments del jorn. Lors rires e los voses s’ausissián de luènh, mai restondidors e mai frequents a mesura que la serada avançava. Penetravi rarament dins aquel luòc essencialiament masculin. Non pas que las femnas i foguèsson pas admesas. Aprestavan lo dinnar ! Era tacitament convengut, sens pas cap de debat qu’èra lor foncion. Los òmes se divertissián, beuvián. Avián de pagar cadun son torn la tornada generala e cadun son torn, prononciavan la frasa rituala :

- Mimile, es mon torn.

Mimile barrejava lo pastís, renovelava las consomacions que sa femna comptabilizava sietada en naut de son banc, mentre qu’espetavan las cracas al mitan del calcul del prètz del vin.

Estimavi pas aquel endreit. Deploravi que mon paire s’i congostèsse, participavi als repròchis agres de ma maire. Ça que la, savoravi las raras ocasions ont m’i engulhavi e me privavi pas jamai de l’ofèrta d’un beure. Gaire pus vièlha qu’un desenat d’annadas, me semblava consacrar, en brindar amb totes aquels òmes rustes e tarabastejaires, la superioritat de mon sèxe. Quina idèa tant estranha ! Encargada de tornar menar lo paire a l’ostal a causa de l’ora e per la lanha d’estalviar, pactavi amb lo diable. M’encanalhavi sens risques, saviament, protegida per la preséncia de mon paire e de Maurici. Me cresiái provesida de poders secrets. Jutjavi aquel òmes mas o mens bandats per lors bevendas de cada jorn. Ma preséncia los geinava, controtlavan lor parladura un momenton. Aviái lo plaser de m’atardivar, accentuant la vivacitat de mon agach e l’aurelha a l’espèra. Lors istòrias lo meritavan pas. Pas cap de secrets dins aquelas conversacions ont auriái aimat decelar l’ebrietat de l’interdit e ont sonque percebiái la maladreça de la bestiesa. Lors galejadas m’estonavan per lor simplesa, lors vantardisas per lor maissantisa. Èran sonque istòrias de caça, de lebres chapladas dins aquelas vinhas ont apreciavi tant la solitud e lo baujum del vent. Lor mond èra diferent del meu. Nomenavan los endreits que presavi, mas recondudas que pensavi sublimas e que devenián, dins lo gras de sas paraulas, d’endreits ordinaris, mediòcres, tristes a tuar. Mon mesprètz esparnhava mos dos protectors. Per qué ? Mon paire perque èra mon paire. Maurici perque èra Maurici. Tot simplament.

Pr’aquò, l’imatge de mon amic seriá lèu rafida, sens que posquèsse revenir sus un d’aquels desespèr d’enfant que pas cap de rasonament pòt far acceptar.

Possedissiái, d’aquel temps, dos gosses. Dos bastards engiponats del nom ridicul de Flip e Flap. La maire e lo filh. Magres, lo pel ras, bolegavan tre que me vesián de foets nervioses que los servián de coa. Fòra dels periòdes de caça, èri la sola a prene la pena de los destacar de la miserabla lonja ont èro a languir tot lo sant clame del jorn. Èra mon grand bonaür quotidian, en sortissent de l’escòla : una ora raubada a la constrenta dels devers, a l’embarrament dins l’ostal. D’aquel temps, èri una salvatjona liura e crana. Encambiavi los cavals de mos sòmis e me lançavi amb aquel dos companhs exaltats duscas al cap de mon domeni d’enfant. L’invern, m’agafavi als vises ; l’estiu, cabussavi dins la ribièira pròcha quand i aviá sufisentament d’aiga. Saunejavi, en badant de maravilhas : insèctes folets e animals misterioses que desrengavi pas jamai pendent mas peregrinacions.

Flip e Flap tafuravan, la nifla al vent, totjorn corrissent. A vegada, se perseguissián e m’enrodavan amb lor dança fabulosa, se sarravan de mai en mai de ieu duscas a que los cace d’una butassada vigorosa. S’alunhavan un pauc abans de tornar traçar lo cercle del qual èri lo centre. Aquel jòc s’acabava sonque a que considerèsse que podiái pas pus demorar defòra e que me forçavi a dintrar.

Un ser, foguèri suspresa d’èsser pas aculhida per los jaupadisses uroses de mos dos complices. Lancèri mon cartabèl dins un canton, mon mantel sus un cadièràs. Cridèri mos gosses :

 - Flip, Flap.

Ma sonada demorèt bufèca. Gostèri sens apetí, cerquèri a l’entorn. Cossí aurián pogut s’escapar ? Ieu meteissa los aviái embarrat dins l’ostal per que foguèron pas estacat tot lo jorn.

 - Flip, Flap.

Podián pas m’ausir pas. Anèri duscas a la ribièira, agachèri dins lo jardin del vesin. M’aviá calgut, un jorn, salvar una galina dels cròcs de la gossa ! Veiràn qu’una castigada recebrián en dintrant. La paur succedissiá a mas promessas de punicions. E se me los aviá pres qualqu’un ? Mas qui ? Totes los vesins coneissián l’amagatal de la clau, jos la pèira bèla, prèp dels rosièrs. L’i recobravi en sortiguent de l’escòla. Òc ! Podiá sonque èsser aquò ! Podián pas dobrir la pòrta solets, los gosses, plan segur. M’aurián pogut avertir los paires ! Maltrichada, manhaguèri mos devers.

Esperèri. Lo jorn s’acabèt dins la doçor e la leugieretat de la davalada. Fonhèri las vinhas rossas que se porgissiá a ieu dins la multitud de sas lusidas. M’enrabiariái lo ser. Sauprián quala èri.

Mas agèri pas l’escasença d’exprimir mon ressentiment. Vegèri ma maire : davant los rosièrs de l’ostal, escotava lo relat del Maurici en risent. Se desencusava e ela demesissiá la gravetat de son dire. Lo voliá benlèu rassegurar, li far comprene que res poiriá copar las palhas entre tan bons vesins. Risiá. Quite se regaudissiá.

 - Vos calcinetz pas. Èra un fàstic. De sacs de nièras. Aviatz plan fait de los prene.

El, persistissiá, jugava subtila sa formula :

-  Sètz veusa. Dos còps veusa.

Me daissaivi pas enganar per sa declaracion. Subte, m’acaravi amb la realitat. Parlava de mos gosses.

Aquel dos adults coneissián mon afeccion per mos animals. Per qué parlavan tan gaujosament d’un eveniment que sonque me podiá tresvirar, ieu, drolleta ?

Mos gosses èran estat tuats. Un accident bèstia coma se passan mai que se crei. Lo Maurici i èra per pas res. Èra pas sa pèca. Mas l’aclapèri secretament. Amb tota la violéncia d’un enfant malurós que vei son idòla s’abatre.

 

Aprenguèri l’istòria pel menut pus tard, a chicas e micas, sens que digun me vòlga assabentar.

E per aver pas plorat aquel jorn, me’n remembri encara uèi.

E uèi encara, torni veire los rosièrs florits, la platana que se quilhava davant l’ostal e ausissi la galejada necia que ara, s’adreça sonque a ieu.

 

©2019 par minutina. Créé avec Wix.com